Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing
Registratienummer: RVG 100333
SALBUTAMOL STERI-NEB 5 MG/2,5 ML PCH
verneveloplossing
MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS
Datum
: 18 februari 2009
1.3.1 :
Productinformatie
Bladzijde
:
1
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Een ml verneveloplossing bevat 2,4 mg
salbutamolsulfaat, overeenkomend met 2 mg salbutamol. Elke
2,5 ml ampul voor eenmalig gebruik bevat 6 mg salbutamolsulfaat, overeenkomend met 5 mg
salbutamol (als salbutamolsulfaat).
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3. FARMACEUTISCHE
VORM
Verneveloplossing.
Heldere, kleurloze tot lichtgele oplossing in een ampul voor eenmalig gebruik.
4. KLINISCHE
GEGEVENS
4.1 Therapeutische
indicaties
Symptomatische behandeling van reversibele luchtwegobstructies, bv. bij patiënten met astma, als het
gebruik van een MDI (metered dose inhaler) of DPI (
dry powder inhaler) ineffectief of onmogelijk is.
Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing geeft verlichting van ernstige acute astma,
maar daarnaast moeten
zuurstof en systemische corticosteroïden worden toegediend.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Salbutamol geeft een kortdurende (4-6 uur) en snel werkende (binnen 5 minuten) bronchodilatatie.
Het is de bedoeling dat de dosering individueel wordt ingesteld.
Volwassenen (inclusief ouderen):
Een enkelvoudige dosis (2,5 tot 5 mg) wordt via een geschikte vernevelaar geïnhaleerd.
Kinderen en jongeren (onder de 18 jaar):
Een enkelvoudige dosis van 2,5 mg Salbutamol Steri-Neb 2,5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing of 5
mg Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing.
Bij bronchitis is het effect van 2-mimetica bij bronchiolitis niet eenduidig beschreven.
rvg 100333 SPC 0209.1v.AV
SALBUTAMOL STERI-NEB 5 MG/2,5 ML PCH
verneveloplossing
MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS
Datum
: 18 februari 2009
1.3.1 :
Productinformatie
Bladzijde
:
2
De dosis kan viermaal per dag worden toegediend. Bij een ernstige astmatische aanval kan de
behandeling zonodig met tussenpozen van 1-2 uur worden herhaald.
De maximale dagelijkse dosering bij volwassenen is gewoonlijk 20 mg/dag. Onder streng medisch
toezicht in een ziekenhuis kan dit echter verhoogd worden tot maximaal 40 mg/dag.
Kinderen moeten Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing onder toezicht van een
volwassene gebruiken.
Toediening:
De inhalatie dient plaats te vinden als de patiënt rechtop zit of staat.
Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing kan worden toegediend via een geschikte
vernevelaar of een IPPV (intermittent positive pressure ventilator) nadat de ampul voor eenmalige
dosering is geopend en de inhoud ervan in het reservoir van de vernevelaar is overgebracht. De
toediening dient plaats te vinden in overeenstemming met de instructies van de fabrikant m.b.t. de
vernevelaar, en de totale toediening mag niet langer duren dan 10 minuten.
De afgegeven dosering Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing kan variëren,
afhankelijk van de gebruikte vernevelaar. Een dosisaanpassing kan nodig zijn.
De oplossing in de ampul voor eenmalig gebruik is uitsluitend bedoeld voor inhalatie, en mag niet oraal
of parenteraal worden toegediend.
4.3 Contra-indicaties
Overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen.
Inhalatiepreparaten met salbutamol zijn ongeschikt voor de behandeling van een voortijdige bevalling
en mogen niet bij een abortus worden gebruikt.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Bronchodilatatoren mogen niet de enige of de belangrijkste behandeling zijn voor patiënten met
persisterende astma. Ernstige astma vereist regelmatige controle, aangezien patiënten het risico lopen
van ernstige aanvallen en zelfs overlijden.
Tijdens de behandeling van een ernstige astma-aanval moet
zuurstof worden toegediend om
hypoxemie te voorkomen, vooral bij jonge kinderen.
Tegelijk met het gebruik van Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing moeten
astmapatiënten meteen inhalatiecorticosteroïden gaan gebruiken. Na het volgen van de instructies over
het gebruik van Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing en andere geneesmiddelen
rvg 100333 SPC 0209.1v.AV
SALBUTAMOL STERI-NEB 5 MG/2,5 ML PCH
verneveloplossing
MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS
Datum
: 18 februari 2009
1.3.1 :
Productinformatie
Bladzijde
:
3
om de astma onder controle te houden is het belangrijk dat de patiënt de astma zelf dagelijks
beoordeelt, zodat het verloop van de ziekte gevolgd kan worden en het succes van zowel de
bronchodilatator en de anti-inflammatoire behandeling kan worden beoordeeld. Als de astma
onvoldoende onder controle gebracht kan worden of verergert, of als de kortwerkende bronchodilatator
minder effectief wordt, of als er meer inhalaties nodig zijn, dient de patiënt medisch advies in te winnen,
zodat de klinische conditie opnieuw beoordeeld kan worden en de behandeling kan worden aangepast.
In deze situatie kan het nodig zijn de dosering van de anti-inflammatoire middelen te verhogen of een
korte kuur met orale glucocorticoïden te geven.
Als de acute astmasymptomen niet verbeteren of zelfs verergeren na een tweede inhalatie dient
onmiddellijk medische hulp te worden ingeroepen.
Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing dient met voorzichtigheid worden
toegediend aan patiënten met ernstige cardiovasculaire ziekte, hypertrofe obstructieve
cardiomyopathie, tachyaritmie, ernstige en onbehandelde hypertensie, aneurysma, thyrotoxicose of
onbehandelde hypokaliëmie, hyperthyroïdie, moeilijk te behandelen diabetes en feochromocytoom.
Behandeling met 2-agonisten kan ernstige hypokaliëmie veroorzaken, voornamelijk na parenterale
toediening en na gebruik van een vernevelaar. Vooral bij acute ernstige astma is voorzichtigheid
geboden, aangezien dit effect door hypoxie kan worden versterkt.
Als Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing bij diabetespatiënten wordt gebruikt,
worden extra bloedsuikerbepalingen aanbevolen, aangezien 2-agonisten de kans op hyperglykemie
kunnen vergroten en er geïsoleerde gevallen van ketoacidose zijn gemeld.
Er zijn aanwijzingen uit gegevens nadat het middel in de handel is gebracht en uit de literatuur dat er in
zeldzame gevallen myocardiale ischemie is opgetreden in verband met salbutamol. Patiënten met een
onderliggende ernstige hartziekte (bv. ischemische hartziekte, tachyaritmie of ernstig hartfalen) die
salbutamol krijgen voor een longziekte, moeten gewaarschuwd worden dat ze medisch advies moeten
inwinnen als ze pijn op de borst krijgen of andere symptomen van een verergerende hartziekte.
Zoals bij andere inhalatiebehandelingen kunnen in zeer zeldzame gevallen paradoxale
bronchospasmen optreden. Als dit gebeurt moet deze behandeling onmiddellijk worden gestaakt en
vervangen worden door een alternatieve behandeling.
Patiënten dienen geïnstrueerd te worden om Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH,
verneveloplossing en de vernevelaar op de juiste manier te gebruiken. Kinderen en hun verzorgers
moeten zo snel mogelijk worden aangemoedigd een mondstuk te leren gebruiken i.p.v. een
gezichtsmasker.
Het gebruik van Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing kan een positieve reactie bij
dopingonderzoek veroorzaken.
rvg 100333 SPC 0209.1v.AV
SALBUTAMOL STERI-NEB 5 MG/2,5 ML PCH
verneveloplossing
MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS
Datum
: 18 februari 2009
1.3.1 :
Productinformatie
Bladzijde
:
4
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Salbutamol en niet-selectieve -receptorblokkers mogen niet samen worden voorgeschreven. Bij
astmapatiënten is toediening van -receptorblokkers in verband gebracht met een risico van ernstige
bronchoconstrictie.
Bij toediening van gehalogeneerde anesthetica, bv.
halothaan, methoxyfluraan of
enfluraan, aan
patiënten die met salbutamol worden behandeld moet rekening worden gehouden met een verhoogd
risico van ernstige dysritmie en hypotensie. Als anesthesie met gehalogeneerde anesthetica gaat
plaatsvinden dient ervoor gezorgd te worden dat gedurende minimaal 6 uur voorafgaande aan de
inleiding van de anesthesie geen salbutamol wordt gebruikt.
De behandeling met salbutamol kan leiden tot hypokaliëmie (zie rubriek 4.4 en rubriek 4.8).
Dit effect kan worden versterkt door gelijktijdige toediening van andere geneesmiddelen, vooral
xanthinederivaten, glucocorticoïden, diuretica en hartglycosiden (
digoxine). In deze situaties moeten de
serumkaliumspiegels gecontroleerd worden.
Monoamineoxidaseremmers en tricyclische antidepressiva kunnen de kans op cardiovasculaire
bijwerkingen vergroten.
Er zijn geïsoleerde gevallen van acuut kamerhoekglaucoom gemeld bij patiënten die behandeld werden
met een combinatie van verneveld salbutamol en ipratropium; daarom moet deze combinatie met
voorzichtigheid worden gebruikt en dient vooral contact met de ogen vermeden te worden.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Zwangerschap: Er zijn onvoldoende gegevens over het gebruik van salbutamol bij zwangere vrouwen.
Het mogelijke risico voor de mens is niet bekend, maar dierproeven hebben bij hoge doseringen een
reproductieve toxiciteit aangetoond (zie rubriek 5.3). Salbutamol mag tijdens de zwangerschap niet
worden gebruikt, tenzij dit strikt noodzakelijk is.
Borstvoeding: Er is onvoldoende informatie over de excretie van salbutamol in de moedermelk bij de
mens. Het is niet bekend of salbutamol een nadelig effect heeft op de zuigeling. Daarom mag
Salbutamol Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing alleen gebruikt worden als de voordelen
voor de moeder vermoedelijk opwegen tegen de mogelijke risico's voor de pasgeborene.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek gedaan naar de effecten op de rijvaardigheid en het vermogen om machines te
bedienen.
4.8 Bijwerkingen
rvg 100333 SPC 0209.1v.AV
SALBUTAMOL STERI-NEB 5 MG/2,5 ML PCH
verneveloplossing
MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS
Datum
: 18 februari 2009
1.3.1 :
Productinformatie
Bladzijde
:
5
Het optreden van bijwerkingen hangt af van de dosering en de individuele gevoeligheid. De meest
voorkomende bijwerkingen zijn: smaakverandering (vieze, onplezierige en ongewone smaak) en
reacties op de toedieningsplaats (irritatie van mond en keel, brandend gevoel op de tong), lichte tremor
(meestal in de handen), misselijkheid, zweten, rusteloosheid, hoofdpijn en duizeligheid. Deze
bijwerkingen kunnen bij voortzetting van de behandeling binnen 1-2 weken afnemen.
Zoals bij andere inhalatiebehandelingen kunnen in zeldzame gevallen paradoxale bronchospasmen
optreden; de patiënt zal meteen na toediening een piepende ademhaling vertonen. Paradoxale
bronchospasmen dienen onmiddellijk behandeld te worden met een alternatieve toedieningsvorm of
een andere snelwerkende inhalatiebronchodilatator. De behandeling met Salbutamol Steri-Neb 5
mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing moet onmiddellijk worden gestaakt, de patiënt moet worden
onderzocht en zonodig moet een alternatieve behandeling worden ingesteld.
Er is melding gemaakt van stimulerende effecten op het centrale zenuwstelsel na inhalatie van
salbutamol, die zich uiten als hyperexcitabiliteit, hyperactief gedrag, slaapstoornissen en hallucinaties.
Deze waarnemingen zijn voornamelijk gedaan bij kinderen tot 12 jaar.
De bijwerkingen staan hieronder vermeld volgens systeem/orgaanklassen en frequentie. De frequenties
zijn gedefinieerd als:
Zeer vaak ( 1/10);
Vaak ( 1/100, < 1/10);
Soms ( 1/1000, <1/100);
Zelden ( 1/10.000, <1/1000);
Zeer zelden (< 1/10.000)
Orgaansysteem
Frequentie
Bijwerking
Bloed
Zeer zelden (inclusief
geïsoleerde gevallen)
Trombopenie
Immuunsysteem-
Zeer zelden (inclusief
aandoeningen
geïsoleerde gevallen)
Overgevoeligheidsreactie
Hypokaliëmie, hyperglykemie,
Metabolisme
Zelden
toegenomen
insuline, vrije vetzuren,
glycerol en ketonlichamen
Psychische stoornissen
Vaak
Rusteloosheid
Vaak
Lichte tremor, duizeligheid
Zelden
Hyperactief gedrag
Zenuwstelselaandoeningen Zeer zelden (inclusief
Hyperexcitabiliteit, slaapstoornissen,
geïsoleerde gevallen)
hallucinaties
rvg 100333 SPC 0209.1v.AV
SALBUTAMOL STERI-NEB 5 MG/2,5 ML PCH
verneveloplossing
MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS
Datum
: 18 februari 2009
1.3.1 :
Productinformatie
Bladzijde
:
6
Orgaansysteem
Frequentie
Bijwerking
Tachycardie, hartaritmie
(atriumfibrilleren, supraventriculaire
Zelden
tachycardie, extrasystolen),
palpitaties, angina pectoris,
Hartaandoeningen
bloeddrukeffecten (verlaging of
verhoging)
Zeer zelden (inclusief
geïsoleerde gevallen)
Myocardiale ischemie
Zelden
Perifere vasodilatatie
Bloedvataandoeningen
Zeer zelden (inclusief
geïsoleerde gevallen)
Collaps
Ademhalingsstelsel-,
borstkas- en
Zelden
Hoesten,
mediastinumaandoeningen
paradoxale bronchospasmen
Maagdarmstelsel-
aandoeningen
Vaak
Misselijkheid, smaakveranderingen
Vaak
Zweten
Huid- en
onderhuidaandoeningen
Zeer zelden (inclusief
Pruritus, rash, erytheem, urticaria,
geïsoleerde gevallen)
angio-oedeem
Skeletspierstelsel-
aandoeningen
Zelden
Spierkrampen
Nier- en
Zeer zelden (inclusief
urinewegaandoeningen
geïsoleerde gevallen)
Nefritis
Hoofdpijn, reactie op de
Algemene aandoeningen en
toedieningsplaats-
Vaak
toedieningsplaats (irritatie van mond
stoornissen:
en keel, brandend gevoel op de
tong)
4.9 Overdosering
Symptomen van overdosering
In geval van overdosering treden bovenstaande bijwerkingen (zie rubriek 4.8) zeer snel op en zijn ze
ernstiger. Kenmerkende symptomen zijn: tachycardie, palpitaties, aritmie, rusteloosheid,
slaapstoornissen, pijn op de borst en heftige tremor, vooral in de handen, maar ook over het gehele
lichaam.
Soms werden psychotische reacties waargenomen na extreem hoge doses salbutamol.
Bij overdosering van salbutamol kan er in toenemende mate een verplaatsing van
kalium naar de
intracellulaire ruimte plaatsvinden, die niet alleen leidt tot hypokaliëmie, maar ook tot hyperglykemie,
hyperlipidemie en hyperketonemie.
Behandeling van overdosering
rvg 100333 SPC 0209.1v.AV
SALBUTAMOL STERI-NEB 5 MG/2,5 ML PCH
verneveloplossing
MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS
Datum
: 18 februari 2009
1.3.1 :
Productinformatie
Bladzijde
:
7
De behandeling na overdosering van een -sympathomimeticum is voornamelijk symptomatisch.
Afhankelijk van de individuele omstandigheden kunnen de volgende maatregelen overwogen worden:
Als grote hoeveelheden van het geneesmiddel zijn ingeslikt kan maagspoeling overwogen worden.
Geactiveerde kool en laxantia kunnen een gunstig effect hebben op de ongewenste absorptie van het
-sympathomimeticum.
Bij een tamelijk uitgesproken bloeddrukverlaging wordt volumesubstitutie aanbevolen (bv.
plasmavervangingsmiddelen).
Als hypokaliëmie ontstaat moet de elektrolytenbalans worden gecontroleerd en dienen zonodig
elektrolyten te worden toegediend.
5. FARMACOLOGISCHE
EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische
eigenschappen
Farmacotherapeutische groep: Geneesmiddel voor obstructieve respiratoire ziekten, selectief 2-
stimulerend middel.
ATC-code: R03AC02
Salbutamol is een 2-adrenoceptoragonist met een selectief effect op de bronchiale 2-adrenoceptoren
die bronchodilatatie veroorzaken.
De bronchodilatatie begint binnen enkele minuten na inhalatie, en het maximale effect wordt meestal na
30-60 minuten bereikt. Het effect houdt gewoonlijk minimaal 4 uur aan. Na inhalatie kan het
bronchodilaterende effect niet in verband worden gebracht met de serumconcentratie.
Toediening van salbutamol via een vernevelaar is een effectieve behandelvorm bij ernstige obstructieve
pulmonale aandoeningen. Deze behandelvorm kan beschreven worden als intensieve behandeling
wanneer inhalatietherapie met 2-agonisten geïndiceerd is. Tijdens de toediening treedt bevochtiging
op, zodat de mucussecretie verwijderd kan worden. Het middel wordt verneveld en kan met of zonder
positieve druk worden toegediend.
5.2 Farmacokinetische
eigenschappen
Na inhalatie van salbutamol komt 10-20% van de dosis in de lagere luchtwegen terecht. Het restant
wordt voornamelijk doorgeslikt, geabsorbeerd vanuit het maagdarmkanaal, en ondergaat een first-pass
metabolisme waarbij fenolsulfaat ontstaat. De salbutamol die in de luchtwegen terechtkomt wordt
geabsorbeerd in het longweefsel en de circulatie, waarna het in de lever wordt gemetaboliseerd.
Het grootste deel van het onveranderd geneesmiddel en het fenolsulfaat wordt in de urine
uitgescheiden. Ongeveer 10% wordt in de feces uitgescheiden.
rvg 100333 SPC 0209.1v.AV
SALBUTAMOL STERI-NEB 5 MG/2,5 ML PCH
verneveloplossing
MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS
Datum
: 18 februari 2009
1.3.1 :
Productinformatie
Bladzijde
:
8
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Gegevens uit niet-klinisch onderzoek brachten geen speciale risico's voor de mens aan het licht op
basis van conventioneel onderzoek naar de farmacologische veiligheid, de toxiciteit na herhaalde
doseringen, de genotoxiciteit, de carcinogeniciteit en de reproductietoxiciteit.
Bij CD-1 muizen die subcutaan 0,025-2,5 mg/kg kregen toegediend ontstond een gespleten gehemelte
bij resp 4,5% en 9,3% bij doseringen van 0,25 en 2,5 mg/kg (ongeveer 1/10 en 1.0 maal de klinische
maximaal aanbevolen dagelijkse inhalatiedosis op basis van mg/m2). Onderzoek naar de reproductie bij
konijnen bracht cranioschisis aan het licht bij 37% van de foetussen die oraal salbutamol kregen in een
dosering van 50 mg/kg (ongeveer 80 maal de klinische dosering op bovenstaande basis).
Hoge doses -adrenoceptoragonisten blijken bij ratten leiomyomen van het mesovarium te
veroorzaken. Bij de mens zijn dergelijke uitkomsten niet gevonden.
Bevindingen over de teratogeniciteit bij konijnen na blootstelling aan hoge systemische doseringen, en
het ontstaan van benigne leiomyomen van het mesovarium bij ratten worden niet als klinisch relevant
beschouwd.
6. FARMACEUTISCHE
GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Natriumchloride
Verdund zwavelzuur (voor aanpassing van de pH)
Water voor injectie
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Dit geneesmiddel mag niet worden gemengd met andere geneesmiddelen dan die vermeld zijn in
rubriek 6.6.
6.3 Houdbaarheid
2 jaar
De inhoud van een ampul moet meteen na openen worden gebruikt. Gebruik nooit een ampul die al
geopend is, of die een verkleurde of troebele oplossing bevat. Gooi gedeeltelijk gebruikte, geopende of
beschadigde ampullen weg.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
rvg 100333 SPC 0209.1v.AV
SALBUTAMOL STERI-NEB 5 MG/2,5 ML PCH
verneveloplossing
MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS
Datum
: 18 februari 2009
1.3.1 :
Productinformatie
Bladzijde
:
9
Bewaren beneden 25°C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
2,5 ml oplossing in een ampul voor eenmalig gebruik (LDPE).
Verpakkingsgrootten: 15, 20, 25, 30, 50 of 60 ampullen voor eenmalig gebruik in een doos. Niet alle
verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
De inhoud van een ampul voor eenmalig gebruik (2,5 ml) kan meteen worden gebruikt zonder verdere
verdunning. Bij kleine hoeveelheden en als er een langere toediening wordt vereist kan Salbutamol
Steri-Neb 5 mg/2,5 ml PCH, verneveloplossing vlak voor de toediening worden verdund met een 0,9%
zoutoplossing.
Ongebruikt product of afvalmateriaal moet worden verwijderd in overeenstemming met de plaatselijke
vereisten.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Pharmachemie B.V.
Swensweg 5
Postbus 552
2003 RN Haarlem
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
RVG 100333, verneveloplossing 5 mg/2,5 ml
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE
VERGUNNING
23 oktober 2008
10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Laatste gedeeltelijke herziening betreft rubriek 1 en 7: 10 juni 2009
rvg 100333 SPC 0209.1v.AV
SALBUTAMOL STERI-NEB 5 MG/2,5 ML PCH
verneveloplossing
MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS
Datum
: 18 februari 2009
1.3.1 :
Productinformatie
Bladzijde
:
10
0209.1v.AV
rvg 100333 SPC 0209.1v.AV
Printen
Doorsturen